Lợi trùm: Chỉ định và kỹ thuật cắt lợi trùm

Lợi trùm , biến chứng lợi trùm như thế nào? Khi nào nên cắt lợi trùm. Cùng theo dõi chia sẻ của BS Ngọc Huyền về biến chứng lợi trùm và cách xử trí.

Vị trí hay gặp của lợi trùm

– Răng khôn hàm dưới ( Răng 8 dưới)
– Răng 8 hàm trên
– Răng 7 nếu không có răng 8 phía xa
– Răng 5 sữa (hay gặp ở trẻ 2-4 tuổi)
– R6 vĩnh viễn khi chưa mọc răng 7 vĩnh viễn

Biến chứng của lợi trùm

– Viêm nhiễm tại chỗ
– Viêm mô tế bào

Triệu chứng của viêm lợi trùm

Viêm lợi trùm (Viêm quanh thân răng khôn)
Viêm lợi trùm (viêm quanh thân răng 8)

– Lợi ở vùng đó sưng, đỏ, đau, ấn có thể có mủ chảy ra
– Gây hạn chế há miệng, khó nuốt, khó nói
– Nếu nặng có thể có các triệu chứng toàn thân như: sốt, mệt mỏi, ăn uống kém, nổi hạch
– Thường xảy ra nhiều lần, tái đi tái lại.

Cơ chế gây biến chứng của lợi trùm

– Những thức ăn tinh ( rất nhỏ có thể không thấy bằng mắt thường) lọt vào khoang ảo giữa lợi trùm và răng gây lắng đọng  và viêm nhiễm
– Sang chấn: Do răng trên cắn vào lợi trùm

Xử trí lợi trùm

Dựa vào tình trạng sức khỏe toàn thân, thăm khám tại chỗ có 4 cách xử trí sau:

1. Trì hoãn tạm thời: Áp dụng cho bênh nhân đang có viêm nhiễm tại chỗ hoặc toàn thân, hoặc chưa có đủ điều kiện thực hiện thủ thuật (huyết áp, đường huyết cao). Cách xử trí là bơm rửa, uống kháng sinh.

2. Cắt lợi trùm:

3. Nhổ răng

4. Trì hoãn dài: Áp dụng với phụ nữ có thai, trên những bệnh nhân không can thiệp được (bệnh nhân có bệnh về máu: lơ-xê-mi, hemophilia…). Cách xử trí là kháng sinh, khám và bơm rửa kiểm tra định kì, vệ sinh răng miệng tốt.

Giữa chỉ định nhổ răng và cắt lợi trùm cần tính đến các thông tin lâm sàng khi thăm khám tại chỗ. Có thể đưa ra chỉ định cắt lợi trùm chắc chắn khi có các điều kiện:

1. Răng  8 mọc thẳng
2. Khoảng cách từ mặt xa răng 7 đến bờ trước cành cao xương hàm dưới lớn hơn chiều gần xa răng 7

Các yếu tố thuận lợi:
– Gốc lợi trùm thấp hơn hoặc bằng mặt nhau răng 8
– Có răng 8 đối mọc thẳng và lồng múi với răng đối
– Chóp răng chưa đóng ( răng có thể tiếp tục mọc lên )

Kĩ thuật cắt lợi trùm

Viêm lợi trùm, cắt lợi trùm
Viêm lợi trùm, cắt lợi trùm

– Bơm rửa
– Sát trùng
– Gây tê tại chỗ: 3 mũi ( gốc lợi trùm, mặt trong, mặt ngoài) khoảng ½ ống 1.8ml
– Bóc tách toàn bộ mặt nhai răng 8
– Dùng panh kẹp đúng điểm giữa bờ lợi trùm để cố định lợi trùm không di động khi cắt

Cắt lợi trùm bao gồm 4 bước:

Bước 1: Cắt
Có thể cắt bằng nhiều cách khác nhau như dao điện, kéo, laser, dao mổ…Dùng dao điện chuyên dụng trong nha khoa hoặc kéo cong nhọn nhỏ là dễ nhất, sau đó mới đến dao 12.

Mục tiêu bộc lộ toàn bộ mặt nhai răng 8

– 3 đường cắt: mặt trong, mặt ngoài, gốc lợi trùm
– Ưu tiên cắt đường trong trước vì đây là đường khó cắt nhất, chủ động tránh được mạch máu, thần kinh lưỡi, mặt trong dễ đọng máu nếu cắt đường ngoài trước gây khó khăn nếu cắt đường trong sau
– Đường cắt trong, ngoài: Cầm ngửa mũi dao quay lên cắt bám theo thân răng 8 cách mặt nhai răng 8 khoảng 2mm, về phía xa qua mặt nhai răng 8 khoảng 5mm
– Đường cắt gốc lợi trùm: Sau khi cắt 2 đường trong ngoài, dùng panh lật lợi trùm lên, cầm dao song song với mặt nhai răng 8, cắt gốc lợi trùm

– Cầm máu: Với lợi trùm nhỏ ít chảy máu chỉ cần gạc oxy già. Với đường cắt rộng nên chuẩn bị trước 5 viên bông nhỏ đường kính 2mm tẩm ATS. Sau khi thấm máu dùng các viên bông nhỏ tẩm ATS đốt đường cắt (không chấm lên niêm mạc lành). – Cho bệnh nhân cắn bông gạc, kiểm tra sau 15-30 phút, nếu không còn chảy máu mới cho về.

Bước 2:
Đánh giá độ sâu túi và vệ sinh túi bằng cách sử dụng dụng cụ nạo túi nạo sạch mặt xa răng 8, kết hợp bơm rửa sát trùng bằng chlorexidine hoặc betadin.

Bước 3:
Loại bỏ túi mặt xa bằng kỹ thuật cắt hình chêm hoặc vạt tam giác phía xa, có cắt bớt mô dưới niêm mạc. Mức độ cắt mô dưới niêm mạc tùy thuộc vào độ sâu túi. Trường hợp thân răng 8 chưa mọc hết, có thể phải hạ thấp phần xương phía xa một ít. Cái này phải đánh giá trên phim trước khi tiến hành phẫu thuật.

Bước 4:
Khâu phục hồi bằng mũi khâu treo nhằm tạo bám dính mới ở mặt xa răng 8.

Biến chứng cắt lợi trùm

1. Cắt dây thần kinh: Một bên lưỡi tê, bì
Nếu chỉ chạm vào dây thần kinh, thì dùng Vitamin B kết hợp corticoid
Nếu làm đứt rời dây thần kinh: tổn thương vĩnh viễn

2. Chảy máu:
Nguyên nhân: cắt quá lớn ra phía sau, cầm máu không tốt, Bệnh nhân không tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
Xử trí: Động viên tâm lý bệnh nhân, hút sạch máu, lấy hết cục máu đông Tiến hành cầm máu lại từ đầu. Nếu diện cắt phía sau quá lớn nên khâu bớt lại một phần (khâu treo)

3. Nhiễm trùng: Không được cắt khi đang nhiễm trùng, vệ sinh tốt, sử dụng kháng sinh trước và sau cắt

4. Lợi trùm tái phát: Nguyên nhân: Chỉ định không đúng, kĩ thuật cắt không đúng.

Kết luận:

Biến chứng lợi trùm gây đau, khó chịu cho bệnh nhân. Chính vì vậy, khi thấy có các triệu chứng của biến chứng lợi trùm. Chúng ta nên đến nha sĩ khám để chẩn đoán và có hướng xử trí đúng. Đối với phương pháp cắt lợi trùm cần phải xem xét kĩ để có chỉ định cắt, thực hiện kĩ thuật cắt tốt, tránh tái phát cho bệnh nhân. Đặc biệt, nên hướng dẫn mọi người vệ sinh răng miệng tốt để tránh và phòng biến chứng lợi trùm.

Tác giả bài viết: BS Ngọc Huyền

Ý kiến bạn đọc (0)

© 2014 Phòng khám nha khoa - Phòng khám răng uy tín tại Hà Nội. Thiết kế Website bởi VietMoz.